Can i could

07 lutego 2013 | LoadingDodaj do biblioteki

Informacje ogólne o czasowniku can

  • Czasowniki can i couldczasownikami modalnymi.
  • W trzeciej osobie liczby pojedynczej nie dodaje się końcówki -s, np.: He can sing, nie He cans sing.
  • Jeśli po czasownikach can i could występuje bezokolicznik, to jest on pozbawiony to, np.: She can drive a car, nie She can to drive a car.
  • Pytania i przeczenia tworzy się poprzez inwersję, tzn. bez użycia operatora do, np.: Can you sing?, nie Do you can sing? oraz You can't sing, nie You don't can sing.
  • Przecząca forma skrócona czasownika can to can't, a couldcouldn't.
  • Czasownik can w pełnej formie przeczącej pisze się łącznie z not, np.: I cannot go.
  • Czasowniki can i could nie mają form bezokolicznikowej ani form imiesłowowych.
  • Czasownik could może być używany jako przeszła forma can (np. w mowie zależnej), w zdaniach warunkowych zamiast would i should oraz jako słabsza forma czasownika can.

Zakres użycia czasowników can i could

Umiejętności i możliwości

Czasownika can używamy, gdy mówimy o umiejętnościach w sensie ogólnym, w czasie teraźniejszym.

Przykłady

Pędzący rowerzystaI can ride a bike.

My brother can’t swim.

She can’t read.

They can speak English.

W czasach przyszłych czasownik can jest zazwyczaj zastępowany przez wyrażenie be able to lub inne o podobnym znaczeniu.

Przykłady

In two months I will be able to drive a car.

Tomorrow you'll be able to go to swim.

Przypadkiem, w którym można użyć can w odniesieniu do przyszłości jest sytuacja, gdy w danej chwili podejmujemy spontaniczną decyzję, np.: I can do it for you tomorrow (Mogę to dla ciebie jutro zrobić).

W czasach przeszłych do mówienia ogólnie o umiejętnościach i możliwościach używamy czasownika could.

Przykłady

He could walk when he was nine months old.

She could sing beautifully when she was young.

When I went to school, I could run very fast.

W takich przypadkach można też użyć wyrażenia was able to.

Czasownika could nie używamy natomiast do mówienia o jednorazowych czynnościach i zdarzeniach. W takich przypadkach zastępujemy go różnymi innymi czasownikami i wyrażeniami, np.: was/were able to, managed to, succeeded in (+ ing) itp.

Przykłady

The burglar was able to get in by the window.

During this time, I succeeded in learning to read and write.

She managed to free herself and escape.

Spekulacje i prawdopodobieństwo

Czasownika can (lub could w odniesieniu do przeszłości) używamy, gdy mówimy o teoretycznie możliwych sytuacjach lub zdarzeniach.

Przykłady

The core of the problem can be in your head.

„Can he have been putting money by?” he asked himself. (Lost Illusions, Honoré de Balzac)

It can'be be true!

That car could be repaired.

Kiedy spekulujemy na temat przyszłości, używamy wyrażeń: will be able to lub will be possible itp.

Astronauta w przestrzeni kosmicznej

Przykłady

In the future people will be able to travel to the Mars.

In the future it will be possible to travel to the Mars.

„Our friends are almost satisfied with your work, dear poet,” d’Arthez wrote. „You will be able to present it with more confidence now, they say, to friends and enemies. (Lost Illusions, Honoré de Balzac)

Typowe cechy i ogólne prawdy

Czasowników can i could używamy także do mówienia o typowych cechach czegoś lub kogoś i o ogólnych prawdach na jakiś temat.

Przykłady

He can be very rude sometimes.

She can surprise you.

Możliwości do wyboru

Czasownika can używamy również do mówienia o różnych możliwościach do wyboru lub o możliwości zrobienia czegoś zarówno teraz, jak i w przyszłości.

Przykłady

You can buy a sweater, you can buy a shirt, or you can buy a blouse.

I don’t know what is this but we can ask Peter.

In the evening you can go to the cinema or stay at home.

Użycie czasownika could w tym znaczeniu również jest możliwe, ale będzie miał on mniej stanowcze znaczenie. Zdanie będzie bardziej uprzejme.

Logicznie możliwe zdarzenia

Czasownika can używamy w pytaniach i przeczeniach, gdy mówimy o czymś, co jest logicznie możliwe.

Przykłady

Who can it be so late in the night?

It can’t be John, he has just left.

W zdaniach twierdzących w takiej sytuacji można też używać czasowników may, might oraz could.

Przykłady

It may be Richard.

It might be Hubert’s.

They could get stuck in a traffic jam.

Istnieje również możliwość użycia czasownika can w zdaniach tego typu, ale wyłącznie w połączeniu ze słówkami o ograniczającym lub negatywnym znaczeniu tj. hardly, only itp.

Przykłady

It can only be Richard.

It can only be Mark's car.

Pozwolenia

Czasownika ułomnego can używamy, gdy pytamy o pozwolenie lub gdy dajemy komuś pozwolenie.

Przykłady

Can I go to the party? No you can’t.

You can take it if you like it.

Can I go with you?

Czasownika could również można w takich sytuacjach używać i wówczas prośba jest bardziej uprzejma.

Przykłady

Could I go outside, please? (Czy mógłbym wyjść na dwór?)

Could you pass me the sugar, please?

Could you help me?

Uwaga

W wyrażeniach, w których na coś zezwalamy nie używamy czasownika could, tzn. jeśli chcemy pozwolić dziecku wyjść na dwór, to powiemy np. You may go outside. Zdanie You could go outside oznacza Mógłbyś iść na dwór — jest tu obecny odcień poirytowania albo wymieniamy jedną z kilku możliwości.

Ponadto czasownika modalnego could używa się do mówienia ogólnie o tym, co ktoś mógł kiedyś robić, że coś było w przeszłości dozwolone dla określonej osoby lub określonych osób. Nie używa się go natomiast do wyrażania jednorazowych przypadków zezwolenia na coś (chyba że w formie przeczącej), np.:

Przykłady

We could talk only if there were no calls.

They could sleep as long as they wanted.

Yesterday she was allowed to visit him with the children.

Yesterday, she was allowed to change out of her prison clothes into a conservative gray pantsuit.

Yesterday they couldn’t sleep as long as they wanted.

Propozycje, sugestie, prośby itp.

Czasowników can i could używa się także do wyrażania propozycji, sugestii oraz próśb. Czasownik could jest w tym rodzaju wypowiedzi bardziej uprzejmą lub mniej stanowczą formą, np.:

Przykłady

Can I give you a hand? (Pomóc ci?)

You can take it if you like it. (Możesz to wziąć, jeśli ci się podoba)

Can you help me? (Możesz mi pomóc?)

Excuse me, could you tell me how to get to the railway station?

Inne przypadki użycia czasowników can i could

W połączeniu z czasownikami hear, taste itp. — jednorazowe czynności i zdarzenia

Czasownika could można użyć w połączeniu z czasownikami: hear, taste, feel, understand, smell, see, guess, remember, gdy mówi się o jednorazowej czynności.

Przykłady

I could feel something creeping on my hand.

He could feel the beating of her heart throbbing against his… (Lost Illusions, Honoré de Balzac)

He could hear distant voices of the town.

Wyrażenie can/could have + past participle

Spekulacje

Wyrażenia can/could have + past participle (imiesłów czasu przeszłego) używamy, gdy spekulujemy na temat tego, co się wydarzyło lub czy w ogóle się wydarzyło.

Przykłady

When can he have returned?

He could have returned yesterday.

Why could he have done that?

Potencjalne zdarzenia w przeszłości, które jednak nie miały miejsca

Wyrażenia could have + past participle można także użyć do mówienia o czymś, co mogło się wydarzyć w przeszłości, ale się nie wydarzyło.

Przykłady

Why didn't you take that job? You could have earned much money.

What are you doing? You could have broken your leg!

Why are you so careless? You could have crashed the car!

Krytykowanie

Wyrażenie could have + past participle jest również używane, gdy krytykujemy kogoś za nie zrobienie czegoś. Zdania tego typu odnoszą się do przeszłości.

Przykłady

You could have phoned me.

She could have told me.

He could have been more polite.

Sam czasownik could również może być używany w tym sensie, tylko nie odnosi się do przeszłości, np.: You could warn me before you do that!.

Brak możliwości powodzenia

Forma przecząca czasownika could jest też stosowana w celu wyrażenia myśli, że bez względu na nasz wysiłek i tak by nam się nie udało oraz bardziej ogólnie do mówienia, że żadna inna możliwość nie wchodziła lub nie wchodzi w grę, a także że zrobiliśmy wszystko, co w naszej mocy.

Przykłady

I didn't try because I couldn’t have succeeded.

I couldn't have asked for more.

I couldn't have done more.

I couldn't have asked for a better daughter.

Okresy warunkowe

Wyrażenie could have + past participle jest także używane w okresach warunkowych w znaczeniu would have been able to.

Przykłady

You could have passed the exam if you worked harder.

She could have succeeded if she studied more.

We could have had more money if we weren’t so lazy.


Facet niosący worek pieniędzy

Can i could w strukturach zdaniowych

Okresy warunkowe

Czasownik could w okresie warunkowym może zastępować wyrażenie would be able to.

Przykłady

You could be slimmer if you ate less.

You could be happier if you spent more time outside.

He could run faster if he exercised harder.


Pędzący biegacz

Mowa zależna

Czasownik could może wystąpić w mowie zależnej w odniesieniu do przeszłości w miejscu, w którym był użyty czasownik can w mowie niezależnej (na zasadzie następstwa czasów can -> could).

Przykłady

Can I go to the party? -> I asked my mother if I could go to the party.

You can take it. -> I said that you could take it.

I can help him. -> She said she could help you.

Strona bierna

W stronie biernej nie używamy wyrażenia be able to/was able to, tylko czasownika can/could.

Przykłady

A little fish can be swallowed by a bigger one.

All your wishes can be granted.

It can’t be done.

Odpowiedz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *